Oplossing tegen steeds machtiger techbedrijven: nationaliseren

(Foto: Flickr, Roman Boed)

Overheden breken hun hoofden over de vraag wat te doen tegen de almaar uitbreidende macht van de grote techbedrijven. De data-monopolisten bepalen voor een belangrijk deel onze toekomst, maar trekken zich nauwelijks iets aan van zoiets als het algemeen maatschappelijk belang. Docent aan het gerenommeerde Kings College in Londen Nick Srnicek opperde in een Britse krant een gedurfde oplossing: nationaliseren.

In een opiniestuk in de Britse The Guardian wil Srnicek Google, Facebook en Amazon nationaliseren. Hij schrijft: ‘Historisch gezien zijn natuurlijke monopolies zoals nutsbedrijven en de spoorwegen, bedrijven die grote schaalvoordelen hebben en het publieke belang dienen, logische kandidaten om te nationaliseren’. En waarom zou die logica niet van toepassing zijn op digitale diensten, vraagt hij zich af. ‘Op die manier kunnen we de controle over het internet herwinnen en voorkomen dat onze data worden opgeslurpt door private bedrijven die vooral geïnteresseerd zijn in geld en macht’.

Srnicek noemt de impact van de techbedrijven op de economie enorm. Er vindt door de machtige techbedrijven, the Big Five -Facebook, Apple, Google, Amazon, Microsoft- een grote transformatie van het kapitalisme plaats, aldus Srnicek. De discussie gaat niet meer over technologie, maar over de toekomstige economie en samenleving. Met of zonder overheid.

(Foto: pixabay.com)

De platform-economie is inmiddels overal in ons leven aanwezig, maar geen overheid heeft er nog vat op. ‘Als het aan Apple ligt betaal je je boodschappen via je iPhone, luister je naar muziek via AppleMusic, lees je de krant via AppleNews, dim je de lichten met de HomePod, gebruik je de ingebouwde ‘kaarten’-app voor navigatie en bekijk je je hartslag op je AppleWatch. Al zullen Amazon, Facebook en Google op hun beurt hun uiterste best doen om zo veel mogelijk van die activiteiten via hun platform te laten lopen. De big five zijn in een continue strijd verwikkeld om de positie van oppermonopolist’, schrijft De Groene deze week.

Ons hele leven in handen van op geld en macht beluste bedrijven met enkel oog voor de aandeelhouders? Ook een andere kritische techvolger Evgeny Morozov, een Wit-Russische filosoof, vindt nationaliseren geen gek idee. ‘Vijf jaar geleden was ik nog tevreden met het zoeken naar effectievere manieren om Google en Facebook te reguleren’, zei hij tegen het über-intellectuele The New Left Review. ‘Maar vandaag de dag besteed ik daar geen tijd meer aan. Nu vraag ik me hardop af wie de eigenaar zou moeten zijn van de digitale infrastructuur en de data die daar doorheen stromen. Ik geloof niet meer dat we deze diensten kunnen overlaten aan de markt’.

Met nationaliseren is anno 2018 een probleem: landsgrenzen spelen voor deze multinationals geen enkele rol meer. Landen kunnen individueel wel nationaliseren, maar dat heeft nauwelijks effect. Wellicht is het tijd voor een techvariant op de Verenigde Naties? Of iets dergelijks…..

4 Reacties op Oplossing tegen steeds machtiger techbedrijven: nationaliseren

  1. dat zou een klap worden voor de neoliberalen

    De hebben nagenoeg alle nutsbedrijven van de markt geveegd, ..elke neoliberale regering gaat hier plat voorliggen
    Het wordt beschouwd als geen taak voor de overheid…wat likt Juncker naar die bult poen van de pensioenfondsen..die mogen niet indexeren..Een overheidsbeleid met zeer discutabele trekken..Pensioen moeten onderdeel van de markt zijn/worden..(schijn je overal tussentijss voor te kunnen gebruiken..behalve voor ouderdomspensioen.., of zo, want voor die tijd is het wel opgemaakt door het slimme lustgerichte volk..)

    Juncker wil wel afromen en Rutte werkt mee..De neoliberalen zijn weer bezig ..uiteraard in ons nadeel
    Henk Kamp was berucht om dit soort rotgeintjes..

    Nationaliseren zal er niet gauw van komen..ISDS perikelen..hooguit een concurrerende lokale markt met verdwijnen van riante regelingen voor busfirma’s en belastingafdracht..de hobby van neoliberale overheid-desnoods met miljarden toe..

    Als er iets van komen gaat voor de verandering dan moeten we wel het neoliberale karakter van NL de laan uit schoppen en over de schutting werken

    Maar hoe dapper is ons klootjesvolk…? zeker als hen een dooie mus wordt beloofd..


  2. Het is al veel te laat om de giganten in het bedrijfsleven te laten nationaliseren. Men had het nooit zo ver moeten laten komen. Dit bedrijfsleven is gebaseerd op concurrentie en groei; en dat is precies wat men heeft gekregen. Niemand, geen enkele land heeft op dit moment de macht meer om deze giganten te nationaliseren. Het is zeer naïef om te denken dat dit wel zo zou zijn.

    Vraag: Wie heeft op dit moment nog de macht om de giganten te beteugelen? Antwoord: het volk.

    Alleen de (massale) bevolking is in staat om deze giganten, deze monsters te beteugelen. Deze bedrijven zijn altijd afhankelijk van hun klanten. Maar dan moet er wel een zgn democratisering van het monetaire systeem plaats vinden: geldcreatie via burgers i.p.v. via banken. Uiteraard moet dit gepaard gaan met een optimalisering van het democratische systeem zoals wij dat nu hebben.
    Alleen met de geldcreatie via burgers krijgt het volk de echte macht in handen in deze monetair gedreven samenleving.
    Vervolgens kan dan worden overgegaan op een geheel andere opbouw van het bedrijfsleven.

    Het is echter niet waarschijnlijk dat het volk ooit de echte macht weer naar zich toe kan trekken. De macht is uit handen gegeven aan de banken en bedrijven en de mensen die deze organisaties bezitten, en het is extreem moeilijk om die macht weer terug te krijgen. Het zal waarschijnlijk de ondergang van de mensheid zoals wij die nu kennen betekenen.
    /-

  3. Gerrit Welbergen // 3 februari 2018 om 12:56 // Beantwoorden

    Nationaliseren Techreuzen, beter laat dan nooit. Het is bekend dat overheden altijd achter de feiten aan lopen. Vooral in deze snelle digitale wereld waarin veranderingen in een hoog tempo gaan. De Techreuzen en multinationals zijn enorm kapitaalkrachtig en zetten daarmee internationaal landen onder druk. Simpelweg vanwege de macht van het grootkapitaal. In feite de omgekeerde wereld dus. We zien het inmiddels op grote schaal dat overheden zich onder druk laten zetten door de machtige lobby van de techreuzen. Door landen tegen elkaar uit te spelen doen ze op grote schaal aan belastingontwijking. Belastingvoordelen van ongekende omvang om bijvoorbeeld vestigingen in een land te krijgen of te behouden.

    Bij het betalen van belasting behoort draagkracht het middel te zijn voor een rechtvaardige belastingheffing. Nu ligt de belastingdruk het hoogst bij ons burgers. Wij gaan gebukt onder een progressieve belastingheffing op arbeid, pensioen en uitkeringen. Ook ondernemers, het MKB en de ZZP’ers, ervaren een te hoge belastingdruk. Het feit dat de arbeid die burgers en ondernemers verrichten zwaar belast wordt is in deze tijd van digitalisering en robotisering volledig achterhaald. Wij burgers zijn de kapitaalzwakkeren. Het grote kapitaal zingt momenteel rond bij de techreuzen en multinationals en hun aandeelhouders die juist door een woud van belastingconstructies nauwelijks of geen belasting betalen. Nogmaals, de omgekeerde wereld. De belastingdruk is mondiaal gezien totaal uit balans.

    Het is hoog tijd dat al die marionetten in het landsbestuur zich los rukken van het grootkapitaal en in hun democratie luisteren naar het volk. Het is nu al goed te merken dat er grote onvrede heerst onder de bevolking wat zich steeds meer uit in sociale onrust. Zowel in de VS met grote wrijving tussen democraten en republikeinen, alsmede in ons kikkerlandje maar het debat tussen links en rechts flink scherper wordt, zie je een groeiende onrust. Mensen zien donders goed dat er sprake is van scheefgroei tussen de 10 procent superrijken en de grote onderlaag. Als 10 procent van de wereldbevolking meer bezit dan de 90 procent daaronder dan is er sprake van een gevaarlijke onbalans. Juist nu moet het debat gevoerd worden dat het monopolie van de techreuzen wordt overgenomen door de overheid. Wereldwijd. Waarom stond dit niet op de agenda in Davos? Juist, door de macht van het kapitaal. De machtige poppetjes die aan de touwtjes trekken laten zich niet makkelijk de touwtjes uit handen nemen. De overheden zijn dus te laat.

    Door snelle maatschappelijke veranderingen in de vorige eeuw en nu in de 21ste eeuw lukt dat niet meer zoals vroeger toen de spoorwegen met hun stoomtreinen genationaliseerd werden. Regeringen lopen achter de feiten aan. Het gevolg is dat de bevolking door de scheefgroei van het kapitaal onrustig wordt en zoals ik al eerder opmerk komt daar sociale onrust van. Ik vrees dat alleen nog een revolutie de echte verandering tot stand kan brengen, zoals dat sinds mensenheugenis altijd ging in onze historie. De oplossing lijkt heel simpel: belast het grootkapitaal en verlaag de belasting op arbeid. Dat heeft niets met communisme te maken maar is puur de eindtijd van het politiek-economisch stelsel, het kapitalisme. Al deze stromingen zijn ooit gedoemd te verdwijnen vanwege het jojo-effect in de tijdlijn van de menselijke samenleving. Tijden veranderen door de eeuwen heen en daarmee ook alle vormen van politieke stromingen. Het kapitalisme beleeft nu zijn eindtijd en dat zal niet zonder slag of stoot gaan.

  4. Maan Arkenbosch // 3 februari 2018 om 20:38 // Beantwoorden

    Multinationals en overheden zijn twee handen op een buik. Oorzaak is de belangen verstrengeling via corruptie. De enigste mogelijke oplossing is over hun winsten, gemaakt in een bepaald land, dat een bepaald land daarover progressief belasting heft. Ook moet verzamelde data uitgewisseld worden met een burgerlijk onafhankelijk committe (zonder winstoogmerk). Over verzamelde data moet aan de betreffende persoon jaarlijks verzamelrecht betaald worden.

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.