Nieuwe partijen ontstonden in de vorige eeuw ook vaak uit onbehagen

(Foto: Flickr, Global Justice Now)

Sinds de verschillende crises van de laatste jaren, wordt de ‘boze burger’ gevreesd door opiniemakers en politici. De boze burger is een actueel en eigentijds fenomeen. Maar is dat wel zo? Bert Luijendijk, gemeenteraadslid in Krimpen aan den IJssel, denkt van niet. Nieuwe partijen ontstaan uit onbehagen. Dat was in de vorige eeuw zo en dat is in deze eeuw niet anders, aldus Luijendijk.

Ingezonden artikel

Aan de Tweede Kamer verkiezingen van 15 maart jongstleden hebben naast de bestaande traditionele partijen diverse nieuwe partijen deelgenomen. Deze partijen worden regelmatig aangeduid als boze-burger-partijen.

André Krouwel (politicoloog VU en wetenschappelijk directeur Kieskompas) spreekt in zijn column in het VNG-magazine van eind april zelfs over ‘mobilisatie van boosheid’ om te vervolgen met  ‘het Nederlandse politieke systeem blaast zichzelf op met woede’. Deze mobilisatie van boosheid concentreert zich volgens Krouwel bij de PVV, Forum voor Democratie, SP, 50Plus, Partij voor de Dieren en DENK en leidt volgens hem alleen maar tot nog meer ongenoegen.

Maar is het verschijnen van nieuwe partijen dan zo nieuw? Zijn de meeste zogenoemde traditionele partijen die al vele decennia bestaan juist niet ontstaan vanwege onbehagen?

Neem het ontstaan van de ARP, opgegaan in het huidige CDA. De politieke strategie van ARP-oprichter Abraham Kuyper was de antithese, het bewerkstelligen van een politieke scheidslijn tussen confessionele partijen enerzijds en de seculiere partijen anderzijds.

Het strijdpunt, de schoolstrijd, was de gelijkstelling van het openbaar en het bijzonder onderwijs. Boze burgers in actie….

Een aantal bevindelijk-gereformeerden uit de ARP splitsten zich in 1918 af om vervolgens de huidige SGP op te richten. Zij waren het niet eens met de in hun ogen minder principiële koers van de ARP. Boze mensen die een nieuwe partij stichtten en die in 2018 honderd jaar bestaat.

Geert Wilders heeft zich in 2004 afgesplitst van de VVD met onder andere als onenigheid de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie. De PVV zelf noemde, bij de eerste Tweede Kamerverkiezingen waar zij aan meedeed, ‘nieuw realisme’ als haar ideologie en ziet dit als ‘een nieuw en sterker liberalisme met meer aandacht voor cultuur, traditie en moraal’.

Een principiële opstelling, maar mag je dan spreken van meer dan een miljoen ‘boze burgers’, die zich door deze partij met 20 zetels in de Kamer laten vertegenwoordigen?

En waren de oprichters van D66, die ongerust waren over ‘de ernstige devaluatie van onze democratie’ eigenlijk ook geen boze burgers? De grondleggers waren ontevreden (is dat een eufemisme voor boos?) over het functioneren van het politieke systeem van dat moment en pleitten voor politieke vernieuwing en het democratiseren van het Nederlandse politieke stelsel. Deze partij bestaat nu ook al weer meer dan vijftig jaar.

Deze ‘woede’ heeft evenmin het politieke systeem opgeblazen.

De VVD is zelfs een ‘boze’ afsplitsing van de PvdA. In 1947 stapte Pieter Oud samen met een aantal leden uit de PvdA en werd politiek leider van de VVD. Hij en velen met hem vonden dat de PvdA teveel een sociaaldemocratische koers op wilde.

Nieuwe partijen ontstaan uit onbehagen. Dat was in de vorige eeuw zo en dat is in deze eeuw niet anders. Kiezers die zich niet langer vertegenwoordigd weten in de koers van hun traditiegetrouw gekozen partij.

Ja, de kiezers waren zeker ontstemd over de koers van de PvdA in de afgelopen kabinetsperiode en hebben dat laten zien door deze partij op 15 maart massaal de rug toe te keren met een waardering van slechts 9 zetels, een verlies van 30 zetels.

Gelukkig, dat onze democratie zodanig georganiseerd is dat veel van deze kiezers weer bij nieuwe partijen terecht kunnen. Stel je voor dat dat niet het geval was, dan zou je pas boze burgers tegenkomen.

Voor de komende gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018 bereiden politieke partijen zich inmiddels voor. En ja, ook in de gemeenteraadsperiode 2018-2022 zullen weer vele nieuwe partijen hun intrede doen die de inwoners, ongeacht hun gemoedstoestand, zullen vertegenwoordigen.

Bert Luijendijk

Luijendijk is voormalig gemeenteraadslid in Rotterdam voor het CDA, en thans gemeenteraadslid in Krimpen aan den IJssel voor (de door hem opgerichte) partij Stem van Krimpen.

4 Reacties op Nieuwe partijen ontstonden in de vorige eeuw ook vaak uit onbehagen

  1. jos van veen // 6 mei 2017 om 12:30 // Beantwoorden

    dit is natuurlijk volstrekt juist ..onvrede, ontevredenheid leidt tot veranderingen, ook in de politiek.Het heeft een aanpassen en reparerend effect.
    Kijk maar rond naar alle innovaties..het kent ene tijd van weerstand en aanpassing en via verschillende stadia settles het zich als de vanoudse sleur en verveling en spelletjes.
    Wie geeft de route en methode van aanpassingen in de politiek? Ambtenaren, m.n. topambtenaren, de bezetting van partijen verandert..dat soort leiden blijft zitten en weet hoe het “systeem”werkt en hoe ze het moeten laten “werken”. Als je de politiek wil veranderen dat moeten vooral deze ambtenaren de deur uit.Anders wordt het geheid een flop.

    Deze ambetnaren komen dan bij kabinetsformaties altjd de eerste wek=ek langs om te vertellen hoe de zake(HUN zaken) er voor staan en dat is het dan..Formatie, pas je maar aan..

    Hoe nieuwer de partij des te enthousiaster en energieker..na een paar jaar begint de gezapigheid..het enthousiame van het begin gata actief slijten door de verveelde spelletejs en navenante stickers.

    De eurofiel neoliberale politiek(laat het geklets van Rechts en LInks..en de varianten om het nog idioter te maken:de woorden extreem of radicaal toe te voegen om de onzin nog meer etiketterend, kwalificerend profiel te geven -maar achterwege..het gaat over eurofiel neoliberaal–de nieuwe weg van het kapitalisme verenigd in de EU onder leiding van Brussel..Macht, geld, status,.luxeprobleen ten ksote van mensen/gewone volkeren.
    de andere kant van de weegschal is EU kritisch en met scherp oog voor de eiegen,nationale, problemen die door de EU worden en nationale idotenvertegenwoordiging worden veroorzaakt.Geldbrengers-geld dat we ons niet kunnen permitteren en eindigt i bizarre ongelijkheid met weinig ook voor de ellende binnenshuis.
    Dat is niet hetzelfde als revival van “nationalisme”..dat is het geaden etiket wat maar al te graag door eurofiel neoliberalen wordt gebruikt om deze EU citici van het lijf te houden , de sscoiatie met nazi Duitsland..
    dit etiket is gewoon ontkenning van de elende in eigen land en burgers afschuiven.

    Hetzelfde gebeurt met het etiket “populisten/populisten” en hetzelfde betreft bagatelliseren en banaliseren”met “boze burger”,liefst nog “verwarde boze burger”..
    De afgelopen jaren hebben we het zien gebeuren..de onvrede van de al dan niet verwarde “boze burger”is geconcntreerd in de geisoleerde.uitgesloten partij PVV (hoger opgeleid: de FVD in opkomst) en nog at kleinere-ongevaralijke”partijen..

    De nationale bevolking hobbelt achter deze verdraaide moraal aan en kiest steeds weer de voortztting van eigen ellende en eigen beulen..verbazingwekkend ..(ongelijkheid,armoede,afpersingen..you name it..en geeft volop ruimte voor de macht en markt door geld..Zie de CAO’s/inkomens)
    Zwartmaken,leugens en bedrog werken klaarblijkelijk.Valse moraal en manipulatie helpt!!Ht vo iest dus ook voor alle bestendigingen van armoede, foute zaken,de corrupties in en buiten de EU, de rulings bij belastingen, de kortingen op energie voor supervervuilers en waar niet volgen er denigrerende stickrers en etiketten

  2. Bas van Stapelberg // 6 mei 2017 om 13:45 // Beantwoorden

    Vergeet niet dat er vroeger andere informatie was dan tegenwoordig. Het geeft aan dat huidige politiek, ook Gutmensch partij SP, ver weg staan van de dagelijkse realiteit.
    Maar daar werd jaren geleden al overgeschreven op Politalk. Raar dat er niets mee wordt gedaan? Dus toch arrogantie van de macht. Maar de huidige huichelaars van de gevestigde partij spannen al tientallen jaren met elkaar samen om iedereen buiten hun kliek het werken onmogelijk te maken.Schijnt dat zij dat democtatie noemen.


  3. Ik ben het eens met de schrijver en heer van Veen: onvrede en boosheid zijn de hoofdzakelijke drijfveren van de innovatie in de politiek.

    Dit geldt niet alleen voor democratieën, gelukkig niet. Dictaturen worden, hetzij van binnen uit, hetzij van buitenaf, en meestal door een combinatie daarvan met onvrede en boosheid als drijfveren ten val gebracht.

    Het is kenmerkend dat in tussen de partijen die in het stuk worden genoemd geen enkele neoliberale partij zit. Het “neoliberale blok” in de Nederlandse politiek bestaat uit: VVD, PvdA, CDA, D66, SGP, CU en GL. Het zijn dan ook juist deze partijen die de onvrede en boosheid teweeg brengen met hun beleid.

    De internationale, neoliberale elite heeft zich onder hen een dikke laag van meelopers gesitueerd; het “middenkader”. Deze tevreden mensen zitten in allerlei instanties, bedrijven, overheden, etc; en uiteraard de bovengenoemde neoliberale politieke partijen, in Nederland tenminste. Echter, hoe dikker deze laag hoe duurder, hoe minder de neoliberale elite kan verdienen. Dus de elite probeert deze laag meelopers zo dun mogelijk te maken door mensen uit deze laag te (laten) verwijderen

    De mensen die uit deze laag worden verwijderd komen in de onderste, armoedigste, grootste laag van de bevolking. Hier bevinden zich de werkloze en werkende armen. In deze groep zit uiteraard de grote onvrede en boosheid. Hoe dikker deze onderlaag, hoe groter de onvrede in de bevolking.

    Het is nu zaak voor de neoliberale elite om de dikke plak meelopers zo dun mogelijk te houden en daarbij de onvrede en boosheid zo klein mogelijk. Op die manier verdienen zij het meest en lopen zij het minste kans op een opstand van de bevolking waardoor zij gevaar zouden kunnen lopen.

    Dit is een van de belangrijkste aspecten van het neoliberalisme: het kanaliseren en managen van onvrede en boosheid onder de bevolking.
    Belangrijk omdat, ongeacht wat voor politiek systeem er ook is, dit het voortbestaan van de neoliberale elite zeker stelt.
    /-

  4. jos van veen // 8 mei 2017 om 16:39 // Beantwoorden

    Vermarkting en eurofiel neoliberale politiek zijn de echte afbraak van onze samenleving..Geen wonder dat er beroepsbeveilgers steeds meer ommuurde villawijken bewaken..de ingang/uitgang wordt met slagbomen en controles gemarkeerd.

    De socile angst en wantrouwen groeit bij eeuwige bedreiging met concurrentie, te hard stjgende prijzen, de torenhoge belasting en dwangsommen..het beschermen van criminaliteit door rechtbanken..Oplichters mogen massa’s beschadigingen aanbrengen maar hoeven heel erg weinig meer af te lossen als ze een laag salaris hebben- de troep is voor een ander.
    de orde bewaking gaat geen schoenen meer verslijten aan aangiftes ..ze registreren ze niet meer voor enige maatregel en roepen vervolgens dat de kleine criminaliteit daalt omdat de registraties dat uitwijzen..
    Overlast en klachten zijn nu discriminatie en racisme is gelijk geworden aan nationaliteit en burgerschap is ijverig meewerken aan bezuinigingsmaatregele voor het orten van de bevolking..De beid heid voor inormle hulp en steun was immers toch al groot en met de “participatiemaatschappij”is dat nu neleid geworden..
    De vraag is niet meer of je bereid bent anderen te halen, nu is het :GIJ ZULT HELPEN”..Burgerschap is ene geinstitutionaliseerd dogma geworden om het verdomd luie volk ( populisten) aan het werk te zetten voor anderen.Uiteraard gratis en zonder slinksheid..helemaal geregeld door Gutmensch hypocrisie en politiek neoliberale smeerlapperijen.

    De steeds relressie prolitiek denk ook repssief te kunne sturen..miljoen emnsen uit te sluiten van echte vetegenwoordiging, volksinspraak af te kappen, referenda’s te bycotten..de verwaarde boze burger is weer bezig..en dat moet ebstraft en rechtgezet.

    die boze burger die zijn geld en indexeringen ziet verdwijnen richting EU- onze centrale corruptiekliek- en mega miljarden subsidies voor grootbedrijf..wno/nciw met een vreemdsoortige figuur als stalmeester die het zgn. “verdienmodel berwaakt..Money for nothing en feestjes off shore..
    Achterbaks en luguber..de enne mag doodgaan en en wordt gefileerd door de belastingdienst..de ander viert villabarbecue en krijgt een vakantiehuis op de Bahama;’s cadeau als onderdeel van corrupte actie..

    Something wrong in rotten Damark..only we DO know…

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.