Voor alle referendumhaters: Zwitsers referendummodel is wellicht redding voor Europa

(Foto: wikimedia.commons.org)
Jaarlijks spreken de Zwitsers zich vier keer uit over allerhande federale en regionale kwesties. Dat doen ze door middel van nationale stemdagen, oftewel referenda. Onderzoek wees onlangs nog uit dat de Zwitsers apetrots zijn op hun directe democratie. Brussel kampt daarentegen al enige tijd met een teruglopende populariteit door gebrek aan democratische legitimiteit. Nationale -gekozen- regeringsleiders spreken met twee monden, nationaal en Europees en het Europees parlement is nogal kreupel. Het Zwitserse model laat de kiezer rechtstreeks spreken. Het zou de redding voor Europa kunnen zijn.
(Beeld: screenshot youtube, nos.nl)

‘Geen cent meer naar Griekenland’, beloofde minister-president Rutte tijdens de verkiezingscampagne in 2012. In juli 2015 moest hij door het stof, want wat velen al verwacht hadden, gebeurde: er gingen weer miljarden naar de Grieken. Hij gebruikte Brussel in 2012 als ‘kop van Jut’, terwijl hij beter wist. (Beeld: screenshot youtube, nos.nl)

Nationale politici gebruiken Brussel regelmatig ‘als kop van Jut’ voor eigen electoraal gewin, aldus hoogleraar toegepaste macro-economie Jan-Egbert Sturm in het Financieele Dagblad. Ze brengen twee boodschappen: één voor hun collega’s in Brussel, en een andere voor hun kiezers thuis. In Nederland werden premier Rutte en minister van Financiën Dijsselbloem al een paar keer betrapt op dubbele boodschappen. ‘EU-burgers hebben nu eigenlijk alleen maar slechte associaties met Brussel’, stelt Sturm.

Intussen groeit de onvrede onder kiezers die zich inmiddels in een democratisch spiegelpaleis wanen. Volgens de hoogleraar kan Brussel de Europese kiezers beter meer directe invloed op beleid geven en ze serieus nemen.

‘Uit het Zwitserse politieke systeem spreekt veel vertrouwen naar de burger’, zei Sturm in het Fd. Volgens hem krijgt de Zwitser door dit systeem het verantwoordlijkheidsgevoel met de paplepel ingegoten. ‘Men is zich bewust dat de keuze die men maakt direct consequenties heeft. Als burgers in een gemeente ‘ja’ zeggen tegen de bouw van een zwembad, dan voelen ze dat direct in hun portemonnee, omdat de gemeentebelasting omhoog gaat.’

(Beeld: screenshot Youtube, Annes leben)

(Beeld: screenshot Youtube, Annes leben)

Twee maanden geleden spraken de Zwitsers zich nog uit over de vraag of ongehuwd samenwonenden dezelfde fiscale status moeten krijgen als gehuwden (uitslag: 50,8% nee), of buitenlanders met een strafblad en die weer gepakt zijn, mogen worden uitgezet (58,9% nee), of speculatie op landbouwproducten moet worden verboden (59,9% nee) en of er een tweede Gotthardtunnel moet komen (57% ja). Uit de uitslagen blijkt dat de Zwitsers overwegend redelijke kiezers zijn. Angst voor populisme lijkt ongegrond. Sterker, door de debatten die voorafgaan aan de volksraadplegingen valt het populisme vaak door de mand.

Er zijn uiteraard ook nadelen aan het Zwitserse systeem. Zo is het door de directe democratie moeilijk om zaken te veranderen, weet Sturm. Maar ‘dat is ook een voordeel, want daadoor is Zwiserland stabiel’. Die stabiliteit maakte het land een veilige haven voor beleggers tijdens de bankencrisis in 2008.

Stabiel, dat is de EU allesbehalve. Hoogleraar Sturm heeft helemaal gelijk wanneer hij zegt dat ‘het Zwitserse model wel eens een redding voor het project Europa kan betekenen’.

(Bron: Fd)

9 Reacties op Voor alle referendumhaters: Zwitsers referendummodel is wellicht redding voor Europa

  1. Johann Auseinander // 7 april 2016 om 08:03 // Beantwoorden

    Als een vertegenwoordigende democratie haar bewoners niet meer vertegenwoordigd, dan hebben de bewoners het volste recht dan zelf maar de handschoen op te pakken.

    De kasteelbewoners in Den Haag, Brussel, Berlijn of waar dan ook in de godvergeten EU-cratuur, hebben de jongste ontwikkeling geheel aan zichzelf te wijten.

  2. Voor wat betreft het instrument referendum begrijp ik niet dat Rutte hier erg dankbaar voor is. hij wil toch, zie zijn speeches voor de elite, Elke collectiviteit slechten. Wel de britten hebben immers ook meer dan genoeg van het slechten van de collectiviteit UK door de EU.
    En dat zijn toch goede vrienden, cameron en rutte. Waarbij in de UK inmiddels de minister van sociale zaken is opgestapt omdat de minister van financien de voorzieningen voor gehandicapten en chronisch zieken heeft geschrapt ten faveure voor belastingvoordelen van de rijken. Het neo liberale model. Cameron wil in de EU blijven. De eurocratie is een neo liberaal model. Een model wat bewezen heeft niet te werken. The selffulfilling prophecy van een van oorsprong representative democratie die uitsluitend de welvaart eenrichtingsverkeer verdeelt. Zoek het zelf maar uit, en dan alleen kun je zoeken als je voldoende middelen hebt. De rest wordt afgeschreven. De mens als commodity, grondstof voor het kapitaal van de politiek , waarbij de politiek uitsluitend nog kan denken in kapitaal. Tja.. dan kun je de problemen verwachten.

    • Dat is het double Dutch van Rutte..

      Hij is zo nijdig als een spin..is er van overtuigd dat de uitslag weergeeft dat het vertrouwen in het verstand van de NL’s goed verstek laat gaan..Keek narrig en was zijn grijns kwijt…
      Zijn partij heeft een D van democratie..tja, dan kun je toch niet zeggen dat je tegen democratie bent of tegen een direct democratische actie..maar de Nderelander had natuurlijk verstand genoeg om demanoeuvre te doorzien en zou graag JA willen stemmen..

      De man weet niet wat in in zijn volk leeft en leeft op egoverheerlijking binnen de EUrofiele kring
      Nu werd het met het volk geconfronteerd..we hebben niks aan een verdragzieke EU die elke relatie vooraf wil vastleggen uit gebrek aan vertrouwen in de ander..Geven is een wederdienst verlangen..al willen D66, VVD en opdreun/manntje suggereren dat de EU de sugar daddy is voor ideologische Jeugd en exporteur van democratie,justitie (zijn ze daar ook steeds bonnetjes kwijt),humaniteit, vrijheid etc.
      De EU en eurofiel neoliberalisme heeft in grove mate dezelfde ziektes die ze in de Oekraine willen bestrijden..dezelfde puinzooi..en de EU wil de geopolitiek van de VS steunen..militair complex..

  3. winst en politieke winst lossen immers geen maatschappelijke problemen op. Ook het slechten van elke collectiviteit niet. Toegegeven, dat is de VVD dan wel gelukt bij de Pvda.
    Een representatieve democratie zou toch de welvaart voor iedereen van het collectief ( de bevolking en samenleving) centraal moeten stellen, Als waarborg voor de democratie.
    Daarbij is er niets mis met een referendum. Een representatieve democratie moet niet verward worden met een verworven gekozen positie waarbij alle macht uit handen is gegeven en waarbij die macht naar eigen inzicht wordt ingezet zonder rekening te houden met de bestaanszekerheid van iedereen in het collectief.

  4. Ik denk dat het discutabel is..het hangt er van af welke bodemideologie er gehanterd wordt.
    Bij eurofiel neoliberalisme is de teneur tegen referenda, wordt volksvertegenwoordiging populistische genoemd, worden de doelen particratisch nagestreefd waarbij het voordeel of nadeel voor de bevolking terzijde worden de besluitvorming en door het eurofiele karakter ircht het neoliberalisme zich meer op internationale context voor handel..Geld en macht eerst..Aanzien en politiek cosmerica en ego-streven zijn ruimschoots van toepassing.
    Wat het volk er van vindt en of het dat wel wil is niet aan de orde.De zogenaamde vertegenwoordigende-representatieve democratie faalt en rammelt aan alle kanten en wordt ondergeschikt gemaakt aan de particratie.
    Niet voor niets heeft het volk slechts voor 3% vertrouwen in de nationale politiek.
    Grof weg voelt niemand zich vertegenwoordigd door de ze regering
    Deze regering is niet langer geaccepteerd en vaart een ondemocratische,ongewenste en defect huichelachtige koers waar we helemaal niet beter van worden,,een bevolkingsvreemde idiote toer die ongelijkheid en armoede veroorzaakt met valse moraal.en mensvisie

  5. Het wordt dus hoog tijd dat de wal het schip gaat keren en deze regering m.o.m. onder volkscuratele komtte staan en geen eigen partij en deel kapiteintjes meer gaat hanteren die ons allen aan een vaag en rammelend instituut, een handelsinstituut, willen overleveren

    Het TTIP is weer zo’n eenzijdig onding..goed voor het bedrijfsleven- minder beastuing- maar dat gat in de belasting moet wel worden opgevuld en wie gaat dat doen?
    Geen list en bedrog in het nadeel voor het gewone vone vol//N Moeten we niet willen..
    Dus: referendum..

    Het onding wat euro heet..Heeft ons straatarm gemaakt en rijkman echt stinkend rijker..Niet goed voor de welvaarsverdeling..geld valt nu omhoog…geen trickle down maar trickle up… Geen extreme ongelijkheid najagen..
    Moeten we niet willen..Referendum of parlementaire enquete..
    En ga zo maar door.We moeten als bevolking echt wakker worden en alert blijven..neoliberaal belazerd de boel.-ik zou bijna zeggen, bij voorbaat
    Als wij als burgers zlefniets ondernemen dan worden we vloermatten waarop rijkman, bedrijfsleven en neoliberale regering hun poten op afvegen..en die worden dan nog goed schoon ook.

  6. Op naar het volgende referendum en parlementaire enquete over. TTIP, EURO/ EU.

  7. Ik zie totaal niet wat er mis is aan de huidige referendumwet, behoudens het feit dat ik niet echt het gevoel heb ‘raad’ te hebben gegeven. In mijn beleving zou het een correctief referendum moeten zijn. Ben je meteen van het gelul af hoe er met de uitslag omgegaan moet worden.

  8. Wat Plasturk nu zegt dat de wet moet worden aangepast, is in zekere zin flauwekul. Het klopt dat voorstemmers kunnen overwegen thuis te blijven. Maar dat is geen nieuw inzicht. De Raad van State heeft daar expliciet op gewezen bij behandeling van de wet. Het is dus géén nieuw inzicht: dit is waarvoor het Parlement bewust heeft gekozen.
    En het idee om internationale (TTIP) verdragen uit te sluiten is óók aan de orde geweest bij behandeling van de wet en daarover zei men toen: De regering ergens over adviseren kan altijd, dus ook over internationale verdragen.

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.