Marktwerking is recept voor meer bureaucratie

De Haagse skyline: een aantal ministeries. (Foto: wikimedia.commons.org)
Hoewel Nederlandse politici al decennialang strijden tegen overbodige bureaucratie, is die bureaucratie de laatste jaren enorm toegenomen. Nederland telt inmiddels circa 12.000 regels (wetten, Algemene maatregelen van bestuur en regelingen), een verdubbeling ten opzichte van 25 jaar geleden, becijferde de (inmiddels opgeheven) Raad voor Economische Adviseurs in 2007.
(Foto:pixabay.com)

(Foto:pixabay.com)

In 2001 beloofde de toenmalige minister van Economische Zaken Annemarie Jorritsma al om te gaan snoeien in de 65 subsidieregelingen voor ondernemers. Haar opvolger, partijgenoot en de huidige minister van EZ Henk Kamp biedt er echter 111 aan. De laatste jaren ontstond een goedlopende branche: die van de subsidie-adviseurs die ondernemers door het woud aan regelingen loodsen.

Volgens een analyse van Vrij Nederland zijn liberalen de grootste bureaucraten. Sinds de kabinetten Lubbers in de jaren 80 beloofde elk kabinet een vermindering van regelgeving en bureaucratie. Maar het tegendeel werd in deze jaren van liberaal beleid bereikt. Waarom nam de regeldruk toch zo toe? Niet ondanks, maar vanwege het door links en rechts omarmde liberalisme, betoogt VN.

Om te kunnen functioneren, moet een vrije markt streng gereguleerd en gecontroleerd worden. En met elke hervorming om de bureaucratie en regelgeving terug te dringen, neemt het aantal regelingen, de hoeveelheid papierwerk en bureaucraten toe, schrijft antropoloog David Graeber in zijn boek the Utopia of Rules.

De persoonsgebonden budgetten (pgb’s) zijn een goed voorbeeld. De pgb werd in 1996 ingevoerd met het doel de bureaucratische rompslomp terug te dringen. Hoe nobel het streven destijds ook was, in de twintig volgende jaren volgde alsnog een stortvloed aan regels en maatregelen die uiteindelijk uitmondde in de huidige woud van regeltjes.

(wikimedia.commons.org)

(wikimedia.commons.org)

Ander voorbeeld uit de zorg: de diagnose behandelcombinatie (dbc). Om marktwerking in de zorg mogelijk te maken werden ‘producten’ gelijk beprijsd. Voor dat doel bedachten verzekeraars een code voor gelijksoortige behandelingen, de dbc. Zorgverleners klagen sindsdien steen en been over de administratie van de dbc’s. In plaats van de regelgeving is met name de papierwinkel gedereguleerd: van de overheid naar de zorgverleners, oftewel de markt.

De nadruk op efficiency en meten-is-weten, leidde aanvankelijk tot mooie resultaten, maar is inmiddels te ver doorgeschoten. Het leidt tot managementdenken, een overmaat aan managers en consultants die met hun missie, audits en certificeringen de werkvloer frustreren. Onderwijzers, politieagenten en wetenschappers lijden er onder, aldus organisatiedeskundige Rene ten Bos in zijn boek Bureaucratie is een inktvis.

In het marktdenken ligt vaak ook een sterk maakbaarheidsdenken verscholen. Hervorming en innovatie staan daarbij nooit ter discussie. Het doorlopende streven naar nieuwe en betere regels is er continu. Dat houdt nooit op, terwijl juist die voortdurende stroom hervormingen en aanpassingen voor de ondraaglijke bureaucratische last zorgen. Zo zijn door de vele stelselwijzigingen de huidige 27 verschillende regelingen voor inkomenssteun zelfs voor experts niet meer te volgen, waarschuwde het Adviescollege toetsing regeldruk (Actal) vorig jaar.

(Beeld: screenshot debatgemist.nl)

(Beeld: screenshot debatgemist.nl)

En dan zijn er nog de onvermijdelijke controlemaatregelen. Ook daarvan groeit het aantal bij elke poging tot bureaucratiebestrijding. VN: ‘Wie de wereld bekijkt door de bril van efficiency en winst ziet de rest van de mensheid dus ook als nutsmaximaliserende, calculerende wezens die in de gaten gehouden moeten worden’. Een combinatie van wantrouwen in de burger en het geloof in technocratie zorgden voor vele bureaucratische controlemaatregelen zoals bestandskoppelingen en opslag van gegevens bij de overheid.

Steeds meer groepen klagen steen en been over de toename van overbodige bureaucratie: ondernemers, patiënten, huisartsen, leraren, wetenschappers, politieagenten, rechters, accountants en crèchemedewerkers. Intussen neemt het probleem niet af, maar toe. Verantwoordelijk minister Kamp beweert echter het tegendeel. Hij liet de Kamer onlangs weten voortgang te boeken bij de bestrijding van bureaucratie.

Kamp telt echter alle regelingen die minder dan vijf miljoen euro aan lastendruk veroorzaken niet mee, terwijl juist die talrijke kleine regeltjes voor zoveel irritatie zorgen. En zo draait de overheid in zijn eigen cirkeltje rond, als in een parallel universum.

(Bron: Vrij Nederland)

 

6 Reacties op Marktwerking is recept voor meer bureaucratie

  1. Wat politici zeggen en beloven te doen en de werkelijke uitvoering daarvan zit 180 graden verschil in.
    Als politici bv. tijdens een kampanje verkiezingen roepen dat het aantal ambtenaren verminderd gaat worden dan bedoelen zij juist dat het er meer worden.
    Is Nederland uniek hierin Neen, dat is overal zo op de Wereld dat politici leugenaars zijn.
    Zeker als er zgn. parlementaire democratie gaande is gaan deze lieden het electoraat vertellen hoe zou moeten maar omdat zij ook wel weten dat wat zij vertellen nooit uitvoerbaar is.
    Dit alles word veroorzaakt doordat er nergens in de grondwet staat, dat politici niet mogen liegen en wel liegen resulteert in een gevangenisstraf.

  2. En dan hebben we het nog niet gehad over de talrijke ongeschreven regels die erbij zijn gekomen, zoals: géén AZC in de buurt van bestuurders.
    http://www.ad.nl/ad/nl/1040/Den-Haag/article/detail/4236032/2016/02/01/Bestuurder-in-de-buurt-weegt-mee-bij-locatie-azc.dhtml

  3. Onze roverheid moet in zijn geheel vervangen worden evenals de eerste en tweede kamer:een frisse start is hoog nodig!Want waar je ook kijkt:de een dekt de ander,als jij mijn rug wast,was ik de jouwe,enzovoorts:vernieuwen met vers bloed!

  4. Landen met wen fiat monetair stelsel ( centrale banken. Geldcreatie uit het niets) werken allemaal zo. Inflatie wordt gecreerd. Valuta gedevalueerd. De grootte van een economie, effect van maatregelen bv op de werkgelegenheid etc berekend door middel van uitgedachte economische modellen. Met 1 muisklik.
    Deze werkwijze impliceert al een maakbaarheid. Precies wat het artikel al zegt. Links en rechts werken samen met ieder een eigen uitleg. Mooi terug te zien in het huidige kabinet pvda en vvd. Uiteindelijk is het kapitaal wat regeerd.
    Olicharchen (superrijken) bijvoorbeeld soros ,goed voor 24 miljard , zetten dit kapitaal in om markten en hiermee overheidsbeleid te verstoren. Hedgefunds. Leegzuigen van economieen. Niet gebonden aan grenzen.

  5. Persoonlijk denk ik dar we verdraaid weinig echte liberalen over hebben in NL..Echte liberalen zullen kiezen voor vrijdenken en geen controledenken, voor vrije zongeving en niet alleen maar denken in economische en fianciele termen, hoge mate van individuele vrijheid in plaats massale framingen binnen bureaucratische cultuur.Openheid ipv achterkamertjes met smeerlapperijen
    Uiteraard een rechtmatige open maatschappij

    Het laatste argument..de controle groei is iets typisch voor het neoliberalisme..de eeuwige concurrentie, de eeuwige smeerlapperijen meer te halen dan gewenst,de middelen die de financiele doelen en eigen aanzien heiligen en dan is er nog de steeds de voortdurende kwijlerij voor nog meer graai en hebzucht in de criminele en misbruikferen.

    Elke regeling zij eigen draadjes, elke foute wet weer aanvullen met nog meer foute correctieve regelingen en draaitjes..dwangneurotisch gevlochten om de geldstromen te blijven controleren..motto: GIJ ZULT ER GEEN MOER AAN OVER HOUDEN..
    NL is een neoliberale Corporate waar ons kent ons in de rijkmansclub kent

    Ooit wel eens een wetgeving gehad die het gewone volk rijk maakte?Terugkijkend vanuit mijn ouwe dag zie ik er geen..Ik heb alleen maar meer sociale pathologie zien ontstaan die de bevolking verder afdreef van geluk maar volop in bedrog, manipulaties, suggesties over gouden bergen..die steeds maar niet kwamen maar in groter getale steeds weer moesten opgehaald bij de vooral de armer en matig bezittende klassen

    En juist die groep moest en moet enorm gecontroleerd worden..de hoge regionen geneten het volste vertrouwen met een corruptie van 120 miljard per jaar in de EU…Als we dat door hebben dan hebben we precies de adder bij de kop..De ene tot op de cent gecontroleerd, de ander marginaalbekeken bij miljarden tegelijk..de EU moet GROOTS zijn met een eigen kleinzieligheid

    Het wantrouwen is alom een kenmerk van neoliberalen, wantrouw anderen..ze willen je belazeren, behandel anderen zoals de belasting dienst doet..regel alles zodanig dat je er zelf beter van wordt.Ze komen ze geld afpakken, hou de deuren op slot..
    De coporate moet winsten genereren en daar kom je aan door ze af te pakken van een ander….niet omdat het moet, maar omdat het kan..de wetgeving is.
    En zolang die volgzame mafkezen nog niet massaal met zeisen, hooivorken,rieken en schoppen naar Den haag komt dan donderen ze ons ook nog niet het raam uit.
    Onze staatsschuld is onder de Ruttes omhoog geknald!!Hij heeft er voor gezorgd dat we in de rode cijfers..neoliberaal regeren is rijk armoede oogsten
    Een om alle bewijzen rond te krijgen is er ene geldig controle apparaat nodig, zijn er overal formulieren voor, tempels en taal en omdat weer te stroomlijnen is er een geweldige industrie nodig voor de randvoorwaarden…deze 4e macht is een in zichzelf draaiend systeem..met maar zelfs ook ZONDER overheid. Het genereert eigen opdrachten, eigen innovaties,eigen randvoorwaarden, opleidingen en tangorders met bevoegdheden..wellicht ook zelfs zijn eigen geld…
    Net kakkerlakken..je raakt ze niet kwijt en zelfs als je hen de kop afhakt blijven ze rondlopen

    225 man met waanzin in Den Haag houdt gewoon 17 miljoen man tegen… !

    Het wordt echt tijd dat er wetten komen die de bevolking de gelegenheid
    biedt tussentijds de hele regering naar huis te sturen via een bindend referendum.
    Dat is de gelopen jaren wel heel erg duidelijk geworden

    De eerste stap kunnen we zetten op 6 april a.s. om de macht van dit kabinet betrekkelijker te maken en de megalomanie van de EU aan te tasten.
    Stem NEE en we besparen onszelf een hop geld en een hop ellende

  6. Precies. Gates had recent nog een onderonsje met onze mark.
    Wellicht dat bill nog wat wil doen aan de 1.7 miljoen armen in nl.
    Gecreerde armoede door 35 jaar neo liberalisme. En versneld door eurofiel neo ultra liberaal technocraten rutte 1 en 2

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.