‘Geldcreatie door banken veroorzaakte crisis, laat de staat daarom het geld scheppen’

Geld wordt gecreëerd door banken. Elke keer wanneer een bank een lening of hypotheek verstrekt, schept het geld uit het niets. Er komt geen bankbiljet aan te pas. Het nieuwe geld ontstaat omdat het door een bankmedewerker wordt ingetikt in een computer. Volgens de acteurs van de Verleiders, journalisten en wetenschappers was die geldcreatie een van de oorzaken van de crisis. Banken schepten vanaf de jaren negentig te veel geld waardoor de lonen stegen, net als de huizenprijzen en er dus ook meer en hogere leningen en hypotheken werden afgesloten. De kredietbubbel zou uiteen spatten in 2008 en de gevolgen zijn bekend. Dat nooit meer. Twee hoogleraren pleitten vrijdag 8 mei in NRC Handelsblad voor geldcreatie in overheidshanden.

De hoogleraren milieukunde Klaas van Egmond en Bert de Vries vinden het zelf ook een beetje raar dat zij als niet-economen dit onderwerp behandelen. Maar volgens hen houdt nauwelijks iemand zich wetenschappelijk bezig met de wisselwerking tussen het financiële stelsel en de economie. Het is een ‘niemandsland’ waarin de heren zich wagen.

‘Het huidige financiële systeem is een fundamentele weeffout van het westerse bestel. Politici zullen de moed moeten opbrengen om de macht van het geld weer ondergeschikt te maken aan de democratie’, aldus Van Egmond en De Vries. Ze vinden het huidige stelsel een bedreiging voor de democratie, het milieu en -niet te vergeten-  de economie. Eigenlijk voor bijna alles.

Volgens de wetenschappers zou de overheid moeten geldscheppen in plaats van private banken. Het zou democratischer zijn omdat politici minder afhankelijk worden van de internationale financiële wereld. ‘Als het geld niet meer door belanghebbende financiële private partijen, maar door de overheid wordt gecreëerd op basis van feitelijke en gewenste ontwikkelingen in de reële economie, is een veel betere sturing mogelijk’.

Ook zou de Nederlandse staat geen rente meer betalen omdat er geen staatsschuld meer zou zijn. Jaarlijks zou de overheid daarmee 15 a 30 miljard euro besparen of extra kunnen uitgeven. Daarnaast kunnen inflatie en deflatie worden vermeden, en behoudt het spaargeld zijn waarde, betogen Van Egmond en De Vries. Ten slotte zal een economie zich ook ontwikkelen ‘binnen de beperkingen van grondstoffen en milieu’.

‘Aristoteles stelde al in zijn Ethica dat geld niet uit de natuur voortkomt maar uit de wet, dus door de overheid namens de gemeenschap dient te worden gecreëerd’, aldus de twee wetenschappers.

Wellicht kan het GroenLinks van Jesse Klaver -‘ik wil verandering’- dit idee eens serieus laten onderzoeken, of anders een andere progressieve partij? Want met geldcreatie door private banken, hebben we in elk geval slechte ervaringen.

(Bron: NRC Handelsblad)

11 Reacties op ‘Geldcreatie door banken veroorzaakte crisis, laat de staat daarom het geld scheppen’

  1. Het is onbegrijpelijk dat 8 jaar na de crisis de banken nog steeds niet aangepakt worden. Ik zie niet in waarom een progressieve partij dit zou moeten gaan doen. GroenLinks is een splinterpartij, en PvdA wil het overduidelijk niet.

  2. De crisis die begon op 2007/2008 was al lang in de maak. Er zijn 2 punten waar het fundament gelegd werd voor de toekomstige en ook deze crisis. Dat was na de depressie, waarbij de markten werden gereguleerd en het loslasten van de goudstandaard. De goudstandaard is DE beperking op de geldhoeveelheid. Het was uitgerekend de Amerikaanse overheid die de standaard, en daarmee ook de beperking van de creatie van dollars uit het niets, ophief. Het is dus ook heel grappig om te weten dat ook in Amerika wordt gepleit voor geldcreatie door de overheid.
    In veel artikelen maar ook in discussie gaat men volledig voorbij dat overheid en banken tot elkaar veroordeeld zijn, vooral mbt continuïteit.
    Ook de uitspraken van hoogleraren of andere economen wekken geen vertrouwen op. Tenslotte, waarom moet ik deze mensen geloven als zij de financiële crisis niet eens zagen aankomen? Dit was n.b. de gebeurtenis in hun leven en zagen het niet eens. Trouwens, de mensen die ervoor waarschuwden, die werden ook nog eens door die mainstream economen belachelijk gemaakt.
    Levert de vraag op, werkt hun oplossing?
    Dan hoef ik alleen maar naar de geschiedenis en naar het huidige tijdperk te kijken. Na de Franse revolutie had de overheid geen geld meer. De inkomsten waren vele malen lager dan de uitgaven. De oplossing diende zich gauw aan, de geldpers. Verschillende ambtenaren en kredietverstrekkers gaven waarschuwingen af, dat met geldcreatie de bestaande geldhoeveelheid minder waarde wordt. De overheid zette haar geloofwaardigheid in, en gaf aan als het doel bereikt was, werd de geldpers gestopt. Helaas, gebeurde dit in de praktijk niet. Want bij ieder besluit van de Franse overheid, was de geldpers het dekkingsmiddel. Want het aantal vragen en wensen uit de samenleving was zo groot, dat geldpers niet snel genoeg geld kon maken. Het duurde toen ook niet lang tot de inflatie tientallen procenten werd. Tot aan de intro van de euro was de Franse frank een zeer zwakke munt. Iedereen wilde de Duitse mark, gulden of dollars hebben. De zuidelijke landen volgende ook het voorbeeld van Frankrijk. Het aantal nullen op het geldpapier begon ook te groeien.
    Neem bijvoorbeeld Argentinië, Cuba, Zimbabwe, de oud Oostblok landen hadden of hebben munten, waarvan de geldhoeveelheid wordt beheerd door de staat. De oude Oostblok landen gingen zelfs zo ver, dat zij de pensioenfondsen hadden leeggetrokken.
    De hele westerse wereld heeft een groot financieel probleem. De overheden gaan langzaam aan failliet. Dit lost je niet op, door meer geld te maken.
    De geldpers in handen van de overheid is net zo gevaarlijk als bij banken. Wie de geldpers ook krijgt, die zal heel veel macht krijgen. Absolute macht corrumpeert absoluut. Net als bij banken, de overheid bestaat uit mensen. Aangezien politieke partijen graag herkozen willen worden, zal de geldpers nooit stil staan.
    Dan heb ik een vraag aan de voorstanders. Jullie hadden heel gauw de overheid als oplossing. Maar stel, dat jullie oplossing niet werkt. Wat dan???

  3. jos van Veen // 13 mei 2015 om 12:25 // Beantwoorden

    Geld is een raar artikel. het komt voort uit niets en het is ook niets..het is evenveel waar als het metaal, papier en inkt waar het van gemaakt is.
    Gefractioneerd bankieren geeft macht en creëert afhankelijkheid..er is de verwachting dat door deze truc elke euro 9 (!!)euro gaat opleveren als deze in het systeem wordt ingevoerd.
    De economie draait op schulden,schulden maken dat het geld aan waarde wint..
    Zonder schuld is geld niks waard..!Je verdient er niks mee.

    Dus die geweldige bult geld/niks van de ECB moet de EU gaan redden bij een te zwakke economie..(..?”:)
    Dan moeten we wel erg veel schulden gaan maken en als we dat doen zijn die door de lage inkomsten weer niet af te lossen(dat geldt bijv. voor huishoudens, failliete middenstanders en Griekenland..)
    Dus daalt koopgedrag/de vraag, de producties(banen) zijn niet nodig want je kunt wel produceren maar je kunt niks kwijt/afzetten en ingeschat onderhoud/reparatie blijft ook uit..

    De ideale economie is de economie van rijkman..beurje,beetje sier, dure dingetjes etc..

    althans volgens neoliberaal..maar daar zitten ze volledig mee fout.
    Rijkman koopt geen 37 grasmaaiers,450 koelkasten,523 wasmachines en drogers etc etc..die gebruikt eigenlijk maar iets van de gewone aankopen dan gemiddelde huisgezinnen.

    Pluk de onderlaag, dan pluk je de middenstand, pluk de middenstand en je ruineert je economie.
    De ideale economie wordt gevormd door een vette middenklasse..mensen die wat geld over houden, sparen en kopen

    Dan krijgen we bij zwakke/gesloopte economie door politiek beleid dus de truc om iedereen rijker te verklaren dan dat hij is, geld te verschuiven in de tijd (gebruik je pensioenopbouw om een huis te kopen(dan heb je tenminste later niks..)),verklaar ouderen schatrijk omdat ze een huisje hebben afbetaald( ja , die betalen geen huur van 800-900 meer, excl.) en die gaan het nog niets eens verkopen ook om dat ontvangen geld om te zetten in Blok-huur en Kampmisere.
    OP EU niveau werden de lidstaten door een rekentruc rijker verklaard en kregen dus naheffingen…(EU is neoliberale organisatie van grootbedrijven die Lebensraum willen hebben en voordelen menen te moeten halen.Straks ene versnelling hoger door TTIP..de grootbedrijven/corporates zijn de baas geworden…)

    Dan gaan we het nu dus anders doen….geldcreatie door de”overheid”.. Welke overheid precies? De nationale overheid of de EU (De EU doet dit al..ECB)
    Wordt het veel anders bij eurofiel neoliberaal gedachtegoed met streven naar Macht, geld,imago/aanzien, te tweedeling,ongelijkheid en “MARKT”(wat dat dan ook mag wezen)die geprivatiseerd dient te zijn.
    Winsten privaat en lasten nationaal
    Geld maken en macht verwerven, desnoods ten koste van anderen..de doelen heiligen immers de middelen..
    Declareer,bonus,emolumenten,extra belastingaftrek,vang subsidies, vrijstellingen,kortingen,belastingontwijkingen, zwart geld, fraude , corruptie..zolang je niet gepakt wordt mag alles..en als er mensen (half)sneuvelen of doodziek worden van jouw politiek dan is dat gewoon collateral damage. (Ze deugden toch al niet voor markt..) Mensen als middel, niet als doel, de samenleving als bron voor de “MARKT”niet als doel..

    Laat deze moraal een ander denken , een andere moraal toe? Denken we echt dat macht e geld zal wijken voor een poging de poten onder hun stoel vansaan te agen voor meerdraagvlak en mogelijkheden voor de smaneleving? Een samenleving waar zij nu de diensten (gaan) uitmaken en dat het politiek streven anders zal worden bij de EU/mulainationals en nationale partijen?
    Zullen VVD, CDA, D66.SGP, CU etc. een ander liedje gaan zingen?

    Ik geloof het niet..in no time wordt de heleboel weer geneoliberaliseerd en het gekke is dat NL in no time weer achter de ziekmakende neoliberalen gaat aanhollen..

    Het volk? De visie van de neoliberalen is zo’n beetje als volgt:ZE hebben het op ons geld voorzien..(terwijl via subsidies miljarden binnenstromen die door het volk zijn opgeheoest… en verschuiven naar veiliger oorden en investeringen..)

    Het volk lijdt grag, is dol op nederigheid en Gitmenschfantasie zoalng IK -het individu_ het maar voor het zeggen heben.
    Contradicties m van sadomasochistische aard..klein en nederig.
    Neoliberale overhheden zullen dit heel graag zou huden..klein en nederig anf der het zweeptje..
    de grootste straf is niet meer van sociaal morele aard, maar van enorm hoeveel heid geld….de boets vliegn de pan uit..het gata als supergist..ze stijgen absurd..
    Werkt dit moreel corrigerend? Nee..je koopt gewoon je moraal af en de zaken zijn weer rond..elke moraal heeft zijn prijs..dat hebben we van neoliberaal geleerd..
    Is de markt nog ergens goed voor..
    Geld en machtswaanzin regeren

  4. Het zou inderdaad mooi zijn als Groenlinks hier een officieel standpunt over inneemt. De Greenparties gingen ze al voor:

    http://www.bbc.com/news/election-2015-32592671
    http://bureaudehelling.nl/blog/ons-geld

  5. Het is ook niet verbijsterend meer dat we nu worden opgehitst tegen welke vijand dan ook: de Russen, de Islam? Het maakt niet uit wie. Er wordt een volgende oorlog in scene gezet, onze landen worden voor een groot deel weer vernietigd en na de oorlog mogen we ons land weer opbouwen. Resultaat? Niemand heeft t meer over de crisis of welk ander financieel probleem; er kan weer worden opgebouwd EN de banken kunnen weer een kleine eeuw achteroverleunen want die verdienen er weer dik aan. Je dacht toch niet dat onze leiders dat gratis konden doen: alle geld dat ze nodig hebben voor welke oorlog dan ook wordt geleend van de banken en die willen ALLES terug, inclusief de rente!

  6. vergeef ieder zijn schuld zodat ieder zijn schuld met een ander is vereffend,dat zouden alle wereld leiders en banken kunnen doen,, daarna alleen nog geld creeren van wat er werkelijk binnen komt,of wel waard is.of is dat te simpel, zoals die man dat 2000 jaar geleden bedoelde.

  7. bert [maathuis] // 14 mei 2015 om 00:53 // Beantwoorden

    Het gaat helemaal NIET om geld. Geld is een kwestie van onderscheid maken: de een dient [veel] meer te verdienen dan de ander (uit angst óf arrogantie). Wanneer het niet meer om verschil in geld “verdienen” gaat (wanneer we ons idee van van-elkaar-afgescheiden-zijn hebben ontmanteld), dán kunnen we ons toeleggen op die aspecten waar het wérkelijk om gaat; om waar we wérkelijk aan toe zijn: bewustzijnsontwikkeling!

    Inkomen & werk[participatie] dienen gelijkwaardig verdeeld te worden! Dat houdt o.a. in een kortere werkweek (2½ dag per week?) en veel minder verschil in lonen.

    Banken zijn een on-noodzakelijk kwaad! (Ik Zal’m!)

  8. Geldcreatie en geldinning in dienst van Iedereen.
    Nutsvoorziening. Controle en verantwoording.
    Interne markten. Geldvoorraad op basis van reele economie ( dus af van geldcreatie op basis van creatie van een schuld)
    Cooperaties als concurrerend arbeidsvermogen en bron van innovatie ( ipv multinationals en super identities)
    Basisinkomen.
    Leven lang leren en ontwikkelen
    Afschaffen van speculeren met aandelen etc ( geen rente swaps meer nodig)
    Om maar eens wat ideeen te spuien

  9. Op zich lijkt me dit een juiste analyze, tegelijk is het deels hypocriet. Op het moment dat geldscheppende banken zodanig zullen worden afgeknepen dat zij onvoldoende aan de kredietvragen kunnen voldoen zullen economische transacties stagneren. Laat het maar aan de overheid over betekent een geleide economie en in hun pogingen om de beste van de klas te zijn zullen de dames en heren politici extra beperkingen aan kredietverstrekkers willen opleggen. Radertje voor radertje zal stil komen te liggen, met als eindresultaat dat het grote wiel helemaal niet meer draait.
    Ons land is opgebouwd met staatsleningen en andere promessen en dat geldt ook voor het bedrijfsleven. Als de banken hogere eisen gaan stellen aan hun (aspirant)debiteuren, zoals aantoonbaar spaargedrag, waaruit blijkt dat in de toekomst aan aflossingsverplichtingen voldaan kan worden, hoeft aanvrager minder te lenen, zijn aflossingstermijnen kunnen lager zijn en de banken kunnen hun (bij)rol van spaarbank weer op zich nemen. Nog niet zo heel lang geleden hanteerde men de stelling “Lenen is sparen achteraf”. Dat dit onzin is hebben de afgelopen decennia wel bewezen.

  10. Bas van Stapelberg // 16 mei 2015 om 18:45 // Beantwoorden

    easymoney het heeft ook te maken met verdeling. Je kan wel zeggen dat er genoeg geld is alleen de oneerlijke verdeling zorgt voor misstanden.

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.