Gemeenteraden hebben nauwelijks invloed op lokale zorgplannen

Gemeenteraadsleden hebben nauwelijks nog invloed op de besluiten die wethouders nemen bij de gemeentelijke zorginkoop. Sinds 1 januari zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg, thuiszorg en langdurige zorg, maar geen enkele plaats haalt die zorg op eigen houtje in huis. De gemeenten vormen in totaal 264 samenwerkingsverbanden die zorg inkopen. Binnen die samenwerkingsverbanden sluiten de zorgwethouders met elkaar overeenkomsten over de zorginkoop. Het is daarna dan vaak slikken of stikken voor de ‘betrokken’ gemeenteraden. In de praktijk staan die buiten spel.

In de Volkskrant, 15 januari.

In de Volkskrant, 15 januari.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Volkskrant naar de samenwerkingsverbanden bij de inkoop van de zorg. ‘Gemeenten sluiten met gemiddeld tien tot zestien buurgemeenten contracten over de jeugdzorg, de thuiszorg en de langdurige zorg’, aldus de krant. ‘Geen enkele gemeente acht zich in staat alle nieuwe zorgtaken zelfstandig uit te voeren’. De kabinetshervorming is bovendien een bezuiniging en met de gezamenlijke inkoop verwachten gemeenten ook fors te kunnen besparen. De grootte van de samenwerkingsverbanden varieert tussen minimaal enkele en maximaal 26 gemeenten.

‘Ik denk dat alle raadsleden in Nederland zich momenteel achter de oren krabben met de vraag waar ze nu eigenlijk ja tegen hebben gezegd’, zegt raadslid Toine van de Ven uit Vught tegen de Volkskrant. VVD-raadslid Wil van Pinxteren uit Haaren: ‘Iedere aanpassing die wij zouden willen aanbrengen in de afspraken, zou dan ook weer door twintig andere gemeenteraden moeten worden goedgekeurd’. En dat is onwerkbaar.

Volgens de Volkskrant ervaren de raadsleden de samenwerkingsverbanden als nieuwe overheidslagen ‘waarop nauwelijks democratische controle mogelijk is’. De Volkskrant: ‘Ze kunnen hun wethouders op zijn best voor aanvang van de onderhandelingen een pakket eisen meegeven. Als er een ander akkoord uit rolt, is het veelal slikken of stikken’.

Vooral kleinere gemeenteraden lijken de klos. Zo schreef Vrij Nederland begin december over de dominantie van de grootste steden in die samenwerkingsverbanden. Bijvoorbeeld Arnhem. Dat werkt samen met twaalf omringende plaatsen. De gemeenten bespraken vorig jaar de nieuwe thuiszorg, maar Arnhem domineerde het overleg en drukte het eigen voorstel door. Dit tegen de zin van een aantal kleintjes, die nu vastzitten aan de thuiszorgorganisatie van Arnhem.

In Vrij Nederland, 3 december 2014.

In Vrij Nederland, 3 december 2014.

In Vrij Nederland sprak hoogleraar economie van decentrale overheden Maarten Allers over een democratisch tekort. ‘Wat is de praktijk? Dat de belangrijkste besluiten vallen in onduidelijke regio’s en subregio’s’. Over de lokale zorg heeft de gemeenteraad, de democratisch gekozen volksvertegenwoordiging, steeds minder te zeggen. Allers: ‘Als raadslid sta je niet eens aan de zijlijn, je staat buiten het stadion’.

Het gaat om zorg, wellicht het belangrijkste en meest persoonlijke onderwerp voor mensen. Daar hoort bij dat inwoners ook democratische controle kunnen uitoefenen op de beslissingen van zorgwethouders in hun stad of dorp. Nu dat in de praktijk kennelijk niet kan, is dat ernstig. Het wijst weer eens op de ondoordachtheid waarmee dit kabinet er halsoverkop immense hervormingen doordramde.

(Bronnen: de Volkskrant, Vrij Nederland)

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.