PvdA’ers Duivesteijn en Van der Ploeg: ‘Marktwerking in publieke sector terugdraaien’

Het wordt tijd dat de publieke instituten weer echt publiek worden. Inperking van de vrije artsenkeuze, ziekenhuizen die winst uitkeren, te machtige zorgverzekeraars; volgens de PvdA-senator Adri Duivesteijn en voormalig PvdA-staatssecretaris Rick van der Ploeg is de burger ‘zijn’ instituten kwijtgeraakt aan ‘ongecontroleerde zorgkartels’. Niet alleen in de zorg is te veel vermarkt, voor woningcorporaties, scholen, hulpinstellingen en andere diensten geldt hetzelfde. ‘In essentie zijn de jachtvelden van de markt vandaag de context van onze publieke sector geworden’, schrijven de twee sociaaldemocraten in NRC Handelsblad.

In NRC Handelsblad, 14 januari.

In NRC Handelsblad, 14 januari.

De publieke sector is volgens Duivesteijn en Van der Ploeg fundamenteel verschoven richting markt. ‘De overheid beperkt zich in die visie tot een kaderstellende en toezichthoudende rol’. ‘Tegenwoordig ben je geen lid meer, maar klant’.

‘In de late 19e en 20e eeuw hebben wij een verzorgingsstaat opgebouwd, waarbij we ervoor kozen om veel van de publieke taken niet bij de staat of de markt neer te leggen, maar bij het maatschappelijke middenveld. Dat middenveld kwam letterlijk voort uit de maatschappij, omdat staat en markt faalden om de burger afdoende bescherming te bieden’, aldus Van der Ploeg en Duivesteijn. Er kwamen verenigingen, coöperaties en corporaties van boeren en burgers. Zij kregen de ruimte om te zorgen voor tal van basisvoorzieningen.

Inmiddels zijn veel van die instituten ‘wezenlijk van karakter veranderd’, vinden de twee PvdA’ers. De ‘vermarkting’ van de publieke voorzieningen zorgden volgens hen voor ‘professionalisering en verzakelijking’. Mooi, maar nu ontdekken de burgers dat ze ‘hun’ voorzieningen kwijt zijn aan managers en soms zelfs aandeelhouders, terwijl politici er nauwelijks nog iets over te zeggen hebben.

Schermafbeelding 2014-06-05 om 18.25.31

Met name het huidige zorgstelsel met daarin een centrale rol voor de machtige zorgverzekeraars lijkt Van der Ploeg en Duijvestein te hebben aangezet tot hun pleidooi voor ‘een echt publiek stelsel’. VVD-minister Hans Hoogervorst (foto) voerde het stelsel in 2006 in. (Foto: Ralph Alswang, online.wsj.com)

Volgens Van der Ploeg en Duivesteijn heeft ook het toezicht op de markt gefaald. Dat toezicht had de principes van de markt kunnen bijsturen, corrigeren, maar dat gebeurde sinds het eerste Paarse kabinet onvoldoende. Ook de volgende kabinetten lieten na ‘goed toezicht en effectieve tegenkrachten’ op de marktpartijen te regelen. ‘En dat zou wel moeten, omdat het om publieke taken gaat die bij wet geregeld zijn’.

Van der Ploeg en Duivesteijn maken zich zorgen over ‘de ontwikkeling van onze publieke sector’. Hoe blijven de taken die vallen tussen staat en markt, werkelijk publiek? Volgens hen moeten politieke partijen, en dan vooral de progressieve, hierover nadenken. Het gaat hier om rechtszekerheid en onderlinge solidariteit, bijvoorbeeld in de zorg.

Waarom hebben de progressieve partijen hierover nog niet nagedacht, vragen de twee zich af, en waarom werken de progressieve partijen niet meer samen?

Twintig jaar geleden was marktwerking in de mode, en nu is het weer uit. Van der Ploeg stond overigens zelf aan de wieg van de vermarkting van de publieke sector. Als Kamerlid (1994-’98) en later staatssecretaris van Cultuur, kunst en mediabeleid in Paars II (1998 – 2002) pleitte hij regelmatig voor meer markt. Maar gelukkig, een mens leert.

(Bron: NRC Handelsblad)

2 Reacties op PvdA’ers Duivesteijn en Van der Ploeg: ‘Marktwerking in publieke sector terugdraaien’

  1. De “marktwerking” wordt nog steeds opgezet en gestimuleert door de mensen en organisaties die daar niets vanaf weten. Natuurlijk gaat dat mis.

    Arthur

  2. bert [maathuis] // 29 mei 2015 om 09:06 // Beantwoorden

    En wie zou/kan het initiatief nemen om te ontmantelen, pardon om te ontmarkten?

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.