Hoogleraar Europese Politiek in Oxford: ‘EU raakt verzwakt en verdwijnt misschien’

‘De EU met haar rigide, centrale regels is op zijn retour. Ze verzwakt en verdwijnt misschien. Het Europa van de toekomst wordt een ‘neo-Middeleeuwse’ lappendeken van landen, regio’s en steden. Die op allerlei niveaus samenwerken en spontaan, ad hoc, hun eigen regels maken’. Aldus Jan Zielonka, hoogleraar Europese Politiek in Oxford in NRC handelsblad. Hij pleit voor een Europa van de netwerken tussen steden, bedrijven en organisaties.

Over de huidige EU is hij niet optimistisch: ‘Niks werkt. Alles stagneert. Iedereen wordt somber. De economie gaat slecht. De crisis heeft de solidariteit verminderd. Noord en Zuid groeien uiteen. Eén land dreigt al met opstappen’. Ook voor de soevereine natiestaat is het volgens hem einde oefening. ‘Nationalisme heeft geen toekomst’.

Zielonka: ‘Het lijkt alsof we maar twee opties hebben: de Europese Unie, of terug naar de natiestaat’. Staten worden door globalisering en digitale innovatie steeds zwakker, betoogt de Pool. Het centrale gezag kalft af.

‘Bedrijven en megasteden worden machtiger dan natiestaten. Door privatiseringen van pensioenen en de gezondheidszorg heeft de staat steeds minder invloed op het welbevinden van de burgers.’

Wie overigens denkt dat de hoogleraar een pessimist is, heeft het mis. ‘De Europese instellingen mogen verzwakken, maar Europese netwerken worden sterker’. Die netwerken beschouwt hij als de kern van het nieuwe Europa; pluriforme, flexibele structuren van steden, bedrijven en andere organisaties nemen straks de plek in van het gecentraliseerde Europa van nu.

De rol van de euro wordt volgens Zielonka bescheidener. ‘Voor sommige landen is de euro beter, anderen moeten uit dat keurslijf. De euro gaat ook over solidariteit, maar de Duitsers durven dat niet te geven omdat ze anderen wantrouwen. Hier kom je niet uit.’ Hij pleit voor een Europees keuzemenu, ook voor de euro.

Voor hij verbonden was aan Oxford, doceerde Zielonka aan de universiteiten van Leiden, Groningen en Florence. Hij zal er dus wel goed over nagedacht hebben. Toch klinkt de voorspelling van een Europa naar Middeleeuwse snit niet erg aantrekkelijk. Dat tijdsgewricht is een synoniem voor armoe, feodalisme, willekeur en een vroege dood. Bah.

(Bron: NRC handelsblad)

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.