Nieuwe politieke mode: minder markt, meer toezicht

Parlementaire enquêtecommissies en onderzoeken ‘zijn allemaal gericht op het opruimen van de rotzooi van de privatiseringen’. Dat zegt politicoloog Lenny Vulperhorst in NRC Handelsblad. Hij noemt als voorbeelden de onderzoeken naar ‘het ICT-debacle dat komt door het outsourcen’, en de wooncorporaties. Ook het komende onderzoek naar de Fyra, een uitwas van de NS, wordt volgens Vulperhorst een treffend voorbeeld van parlementair puinruimen. Het lijkt erop dat na circa dertig jaar privatiseringen en liberaliseringen marktwerking uit de mode raakt. In fashion wordt het toezicht.

Hoogleraar Bestuurskunde Sandra van Thiel ziet het ook gebeuren: ‘Na alle privatiseringen en verzelfstandigingen waarbij zoveel mogelijk aan de markt moest worden overgelaten, bleek dat zaken die werden vrijgegeven aan de markt toch niet helemaal liepen zoals gedacht of gehoopt was’. Volgens haar is er daarom nu een behoefte aan een nieuwe autoriteit ‘als poging om weer grip te krijgen op wat de afgelopen decennia door de overheid is losgelaten’.

Ook de voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) André Knottnerus ziet in NRC Handelsblad een omslag in het denken. ‘Het ideaal van: als alles naar de markt gaat, gaat het allemaal vanzelf goed, iedereen neemt dan zijn verantwoordelijkheid en de overheid kan volledig terugtreden, blijkt niet te werken’. Hij noemt het ‘logisch’ dat meer toezicht wordt geëist door de parlementaire commissies.

Knottnerus waarschuwt echt voor te hoge verwachtingen van toezichthouders: ‘Je kunt er niet alles mee oplossen’. Politicoloog Vulperhorst: ‘Politici willen altijd een perfecte wereld creëren. Maar ook in een nieuw systeem zullen weer dode hoeken zitten’.

Marktwerking leek ooit het medicijn voor alle kwalen, maar dat viel tegen. Voor veel oude problemen, kwamen nieuwe. Het heeft ook goeds gebracht: de liberalisering van de telecommarkt is een succes geworden en wie kan zich nu nog indenken dat het hele land naar drie nationale televisiezenders kijkt, en naar vier radiozenders luistert? Maar er ging ook veel mis. Denk aan de NS, infrastructurele bedrijven waarop de politiek geen grip meer heeft en natuurlijk de verregaande liberalisering van banken, mede de oorzaak van de bankencrisis.

Er zijn ook nog maar weinig politici die nóg meer marktwerking bepleiten. Behalve dan staatssecretaris Van Rijn die de hele langdurige zorg naar de markt wil brengen. Hij loopt dan ook achter.

(Bron: NRC Handelsblad)

Reageer (max. 100 woorden). Stevige taal mag, maar racistische en bedreigende reacties worden verwijderd.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.